Grčka za sada nema nijedan ozbiljan razlog da promeni svoj stav i prizna jednostrano proglašenu nezavisnost tzv. Kosova, uprkos novim pritiscima albanskih lobista u Sjedinjenim Američkim Državama i pokušajima da se preko američkih kongresmena utiče na Atinu.
Tema priznanja tzv. Kosova ponovo je otvorena nakon sastanka predstavnika Saveta za albansko-američke odnose sa američkom kongresmenkom grčkog porekla Nikol Maliotakis, tokom kojeg se razgovaralo o jačanju odnosa između Grčke i Prištine, kao i mogućnosti da Atina formalno prizna tzv. Kosovo.
Ipak, diplomata i bivši ambasador Srbije u Grčkoj Dušan Spasojević smatra da nema razloga za promenu grčke politike.
– Amerika i Nemačka nisu uspele ni za 18 godina da slome volju Grčke da ne prizna jednostrano proglašenu nezavisnost Kosova. Ne vidim zašto bi se to sada promenilo – ocenio je Spasojević.
On ističe da se svet danas značajno promenio u odnosu na period iz 2008. godine kada je tzv. Kosovo proglasilo nezavisnost, kao i da interes Vašingtona za promociju kosovske nezavisnosti više nije isti kao u vreme administracije Džoa Bajdena.
Prema njegovim rečima, Grčka danas dodatno nema interes da menja stav zbog rastućih tenzija sa Turskom i otvorenih pitanja oko Kipra i Egejskog mora.
– Zašto bi Grčka sada podržala turske revizionističke planove na Balkanu? Turska je među prvima priznala nezavisnost Kosova i Albanci su tradicionalni saveznici Ankare – naveo je Spasojević.
On podseća i da Grčka tokom NATO bombardovanja SRJ 1999. godine nije učestvovala u napadima na Srbiju.
– Nijedan grčki avion nije učestvovao u bombardovanju Srbije niti je sa grčke teritorije poleteo avion koji je učestvovao u agresiji na SRJ – rekao je Spasojević.
Dugogodišnji dopisnik grčkih medija iz Srbije Nikos Arvanitis takođe smatra da Atina trenutno neće menjati kurs prema pitanju tzv. Kosova, ali upozorava da Amerika ipak nastavlja tihi pritisak na Grčku.
– Atina sada pokušava da gura priču o integraciji Zapadnog Balkana, ali bez direktnog bavljenja priznanjem Kosova. Ukoliko nema konsenzusa svih država Evropske unije, teško da će Grčka sama povući takav potez – ocenio je Arvanitis.
On dodaje da Grčka de fakto sarađuje sa Prištinom kroz ekonomske, kulturne i administrativne kontakte, ali da formalno priznanje u ovom trenutku nije politički isplativo za vladu Kirijakosa Micotakisa.
Posebno se ističe da veliki deo grčke javnosti i dalje ne podržava priznanje tzv. Kosova.
– Oko 30 odsto Grka, i sa levice i sa desnice, protiv je priznanja nezavisnog Kosova – naveo je Arvanitis.
Prema njegovim rečima, Vašington trenutno Grčku vidi kao ključnog saveznika na Balkanu i u istočnom Mediteranu, zbog čega neće lako rizikovati odnose sa Atinom zarad Prištine.
Istovremeno, Atina nastavlja da razvija ekonomsku diplomatiju i energetsku saradnju sa zemljama regiona, čime dodatno jača svoju poziciju na Balkanu.
Iako zvanično ne priznaje tzv. Kosovo, Grčka prihvata određene oblike saradnje sa Prištinom i njeno članstvo u pojedinim međunarodnim organizacijama, ali pitanje formalnog priznanja i dalje ostaje zaključano dok se ne pronađe šire političko rešenje između Beograda i Prištine.
