Predsednik Srbije Aleksandar Vučić izjavio je da je država spremna za ponovno uvođenje obaveznog vojnog roka, koji bi, prema njegovoj najavi, trebalo da počne u martu 2027. godine i traje 75 dana.
Ko bi, prema sadašnjim pravilima, mogao da bude oslobođen odlaska u vojsku? Zakon o vojnoj, radnoj i materijalnoj obavezi u članu 45 navodi šest osnova za oslobađanje regruta od služenja vojnog roka.
Od služenja vojnog roka oslobađa se regrut koji je ocenjen nesposobnim za vojnu službu, navodi se u članu 45 Zakona o vojnoj, radnoj i materijalnoj obavezi.
Isto važi za regruta koji je državljanstvo Srbije stekao prijemom ili na osnovu međunarodnog ugovora, ako je vojnu obavezu regulisao u državi čiji je ranije bio državljanin ili je navršio 27 godina.
Oslobođenje je predviđeno i za dvojnog državljanina koji je obavezu služenja vojnog roka regulisao u drugoj državi čiji je državljanin, navodi se u istom članu.
Među zakonskim osnovima je i sticanje statusa profesionalnog vojnog lica. Član 45 obuhvata i regruta koji je završio Kriminalističko-policijsku akademiju i stekao svojstvo ovlašćenog službenog lica Ministarstva unutrašnjih poslova.
Šesti osnov odnosi se na regruta koji je završio odgovarajuću školu ili kurs u MUP-u, stekao svojstvo ovlašćenog službenog lica i na tim poslovima proveo najmanje dve godine. Prema tome, samo zaposlenje u MUP-u nije dovoljno da bi se po ovom osnovu ostvarilo oslobađanje.
Žene ne podležu obavezi služenja vojnog roka, navodi se u članu 8 važećeg zakona. One mogu da se prijave za dobrovoljno služenje, što potvrđuje i Ministarstvo odbrane. To pravilo je odvojeno od šest osnova za oslobađanje regruta navedenih u članu 45.
Da li su studenti oslobođeni?
Studiranje nije osnov za trajno oslobađanje. Član 26 zakona predviđa da se regrut upisan na fakultet, drugu visoku školu ili strukovne studije upućuje na služenje po završetku školovanja, ali najkasnije do kraja septembra godine u kojoj navršava 27 godina. Dužan je da za svaku školsku godinu dostavi dokaz o upisu u roku propisanom tim članom.
Zakon predviđa i druge razloge za odlaganje, među kojima su određene porodične okolnosti, kao i posebna pravila za pojedine naučne radnike, vrhunske sportiste i umetnike. Odlaganje, međutim, ne znači da je osoba trajno oslobođena služenja.
