U Srbiji je registrovano 11 slučajeva groznice Zapadnog Nila, a posebno zabrinjava podatak da je kod 10 obolelih potvrđen neuroinvazivni oblik bolesti koji zahvata centralni nervni sistem. Evo na koje simptome treba obratiti posebnu pažnju.
Prema najnovijim podacima Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut“, u Srbiji su registrovana četiri nova slučaja groznice Zapadnog Nila, čime je ukupan broj obolelih porastao na 11.
Iako kod većine zaraženih virus prolazi bez simptoma ili izaziva blaže tegobe, u pojedinim slučajevima može doći do ozbiljnog zahvatanja nervnog sistema. Upravo zato važno je znati kako bolest počinje i koji simptomi zahtevaju pregled lekara.
Većina zaraženih nema simptome
Period inkubacije, odnosno vreme od ujeda zaraženog komarca do pojave prvih tegoba, najčešće traje od dva do šest dana, mada može proći i do 14 dana. Kod osoba sa oslabljenim imunitetom ovaj period može biti i duži.
Oko 80 odsto zaraženih nema nikakve simptome.
Kod osoba koje razviju tegobe najčešće se javlja groznica Zapadnog Nila, odnosno akutna febrilna bolest.
Simptomi mogu da budu:
- povišena temperatura
- jaka glavobolja
- izražen umor i malaksalost
- bolovi u mišićima i zglobovima
- osip
- mučnina, povraćanje ili proliv.
Kada virus postaje posebno opasan?
Kod manje od jednog procenta zaraženih razvija se teži, neuroinvazivni oblik bolesti, koji zahvata nervni sistem. Može doći do razvoja meningitisa, encefalitisa ili akutnog mlitavog mijelitisa.
Međutim, upravo je ovaj podatak posebno značajan u ovogodišnjoj situaciji u Srbiji, jer je prema podacima „Batuta“ kod 10 od 11 registrovanih obolelih potvrđen neuroinvazivni oblik.
Ovo su simptomi za uzbunu
Kod meningitisa mogu da se jave:
- visoka temperatura
- jaka glavobolja
- ukočenost vrata
- preosetljivost na svetlost.
Encefalitis može izazvati temperaturu, poremećaj svesti, probleme sa koordinacijom, drhtanje i nevoljne pokrete.
Kod akutnog mlitavog mijelitisa mogu se pojaviti slabost ruku ili nogu, gubitak refleksa, paraliza, oštećenje nerava, pa čak i problemi sa disanjem.
Ovo stanje može da se razvije veoma brzo, često u prvih 24 do 48 sati od početka bolesti.
Komplikacije mogu da se pojave i kasnije
Nakon infekcije može se razviti i Guillain-Barréov sindrom, koji se najčešće javlja između jedne i osam nedelja nakon infekcije.
Karakterišu ga progresivna slabost mišića, koja često počinje u nogama i postepeno se širi prema gornjim delovima tela, kao i poremećaji čula i funkcija autonomnog nervnog sistema.
U retkim slučajevima virus može izazvati i druge ozbiljne komplikacije, uključujući poremećaje srčanog ritma, upalu srčanog mišića, oštećenje mišića, upalu oka i očnog živca, kao i upalu pankreasa, jetre ili testisa.
Ko je u najvećem riziku?
Teži oblik bolesti može se razviti kod bilo koga, ali je rizik veći kod starijih osoba i ljudi sa oslabljenim imunitetom.
Posebno ugroženi mogu biti ljudi koji imaju:
- rak
- dijabetes
- visok krvni pritisak
- bolesti bubrega
- oslabljeni imuni sistem.
Rizik od ozbiljnih komplikacija dodatno raste sa godinama.
Oporavak može da traje mesecima
Većina osoba sa blažim oblikom bolesti se potpuno oporavi. Ipak, umor, slabost i malaksalost mogu potrajati nedeljama ili mesecima.
Kod osoba koje prežive encefalitis ili akutni mlitavi mijelitis mogu ostati trajne neurološke posledice. Nakon teškog oblika bolesti moguće su dugotrajne fizičke, kognitivne i funkcionalne tegobe.
Virus Zapadnog Nila može biti smrtonosan
Kod pacijenata koji razviju neuroinvazivni oblik bolesti ukupna smrtnost iznosi oko 10 odsto, a rizik je znatno veći kod starijih osoba i ljudi sa oslabljenim imunitetom.
Kod osoba starijih od 70 godina smrtnost može biti oko 20 odsto, dok je kod mlađih od 50 godina znatno niža.
Kada treba potražiti pomoć?
Na virus Zapadnog Nila treba posebno posumnjati ako se nakon boravka na mestu gde ima komaraca pojave visoka temperatura, jaka glavobolja, ukočen vrat, poremećaj svesti, izražena slabost, problemi sa koordinacijom ili slabost ekstremiteta.
Takvi simptomi zahtevaju što skoriju medicinsku procenu, naročito kod starijih osoba i ljudi sa hroničnim bolestima ili oslabljenim imunitetom.
Većina zaraženih neće razviti tešku bolest, ali kod pojave neuroloških simptoma ne treba čekati da tegobe prođu same od sebe.
