Nova okeanska anomalija razvija se u tropskom pojasu upravo u trenutku kada, prema navodima meteorološkog sajta Severe Weather Europe (SWE), El Ninjo jača u tropskom delu Tihog okeana.
Reč je o pozitivnoj fazi dipola Indijskog okeana (IOD), koja stvara suprotne temperaturne anomalije u različitim delovima okeana i može da izazove snažnu reakciju atmosferske cirkulacije iznad tropskog pojasa.
Ukoliko se dva sistema razviju prema trenutnim projekcijama, njihov zajednički uticaj mogao bi da oblikuje vremenske prilike tokom zime 2026/2027. godine.
Šta je pozitivni IOD?
Indian Ocean Dipole predstavlja temperaturnu neravnotežu između istočnog i zapadnog dela Indijskog okeana, koja nastaje usled promena u tropskim pasatima i konvekciji.
Tokom pozitivne faze vazduh se podiže iznad toplijih voda zapadnog dela okeana, dok se spušta iznad hladnijih voda na istoku. Na taj način nastaje velika tropska atmosferska ćelija koja može da utiče na vremenske obrasce daleko izvan samog Indijskog okeana.
Trenutne analize, prema navodima SWE, ukazuju na početak pozitivne faze – istočni deo Indijskog okeana pokazuje trend hlađenja, dok se njegov zapadni deo zagreva.
Sezonske projekcije ukazuju da bi pozitivan IOD mogao da ostane aktivan tokom jeseni i početkom zime, čime bi se njegov uticaj spojio sa cirkulacijom El Ninja.
Šta se događa u Pacifiku?
Istovremeno se pažljivo prati razvoj El Ninja u Pacifiku.
Prema navedenim prognostičkim podacima, očekuje se snažan događaj, dok se ispod površine okeana nalazi veliki talas tople vode koji se kreće prema istoku.
U gornjih 500 metara tropskog Pacifika, prema tim navodima, registrovane su izražene pozitivne temperaturne anomalije.
Ukoliko se takav razvoj nastavi, toplija voda koja stiže ka površini dodatno bi hranila El Ninjo tokom narednih meseci.
Dva okeana pokreću atmosferski domino efekat
Posebno je interesantna mogućnost istovremenog delovanja El Ninja i pozitivnog IOD-a.
Promene temperature okeana utiču na vetrove, vazdušni pritisak i kretanje ogromnih vazdušnih masa, a posledice mogu da se prenesu daleko od tropskih područja u kojima su anomalije prvobitno nastale.
Jaka konvekcija iznad Pacifika i zapadnog Indijskog okeana, uz spuštanje suvog vazduha iznad Indonezije, može da pokrene svojevrsni atmosferski domino efekat.
Do decembra bi se posledice takvog rasporeda mogle proširiti preko severne hemisfere i uticati na raspored oblasti visokog i niskog vazdušnog pritiska.
Kakva zima čeka Evropu?
Prema predstavljenom scenariju, tokom perioda od decembra do februara nad južnom Evropom i Sredozemljem moglo bi da dominira polje visokog vazdušnog pritiska, dok bi se nad severnom i severozapadnom Evropom češće nalazili sistemi niskog pritiska.
Takav raspored omogućio bi snažnije zapadno strujanje sa Atlantika i češći dotok blagog i vlažnog vazduha prema evropskom kopnu.
Posledica bi, prema trenutnim dugoročnim projekcijama, bile temperature iznad višegodišnjeg proseka u velikom delu Evrope.
Velika Britanija i Irska mogle bi povremeno da budu izložene prodorima hladnijeg vazduha sa severa, u zavisnosti od položaja ciklona.
A šta čeka Srbiju?
Ukoliko se trenutni prognostički obrazac održi, Srbija bi se našla u velikom delu Evrope za koji se očekuje temperaturno blaža zima od proseka.
To, međutim, ne znači da neće biti hladnih talasa, mraza ili snega. Dugoročne sezonske prognoze pokazuju dominantan obrazac tokom više meseci i ne mogu da predvide pojedinačne hladne prodore nedeljama ili mesecima unapred.
U nizijskim delovima Evrope sneg bi, prema ovom scenariju, češće mogao da bude prolaznog i lokalnog karaktera.
Za dugotrajniji i stabilniji snežni pokrivač povoljniji uslovi očekuju se na severu i severoistoku Evrope, kao i u višim planinskim predelima centralnog dela kontinenta.
Pojedinačni cikloni koji uspeju da prodru dovoljno južno ipak bi mogli povremeno da povuku hladan vazduh i donesu sneg i drugim delovima kontinenta.
Zbog toga trenutne projekcije ne znače „zimu bez snega“, već nagoveštavaju da bi, ako se prognozirani atmosferski obrazac ostvari, blaži periodi mogli da budu dominantniji.
Kako je do početka meteorološke zime ostalo još nekoliko meseci, prognoze će se menjati i postajati pouzdanije kako se bude približavao decembar.
Izvor: Kurir.rs / Blic / Severe Weather Europe
