Prošle godine u Hrvatskoj je zabeležen dvostruko veći broj pretnji i fizičkih napada na Srbe nego godinu ranije, navodi se u novoj publikaciji Srpskog narodnog veća (SNV), koja upozorava na zabrinjavajući porast govora mržnje, vandalizma i proustaške retorike.
Analiza više od 1.500 novinskih tekstova i oko 2.000 objava na internet portalima pokazala je da je tokom 2025. godine značajno porastao broj incidenata povezanih sa rehabilitacijom NDH i pokličem „Za dom spremni“.
Prema podacima SNV-a, više od 50 puta grafitima je veličano ustaštvo ili je iskazivana mržnja prema Srbima, dok su zabeležena 22 slučaja pretnji ili fizičkih napada na pripadnike srpske zajednice. Na meti su se našli i verski objekti, kao i kulturne manifestacije.
Iz Srpskog narodnog veća poručuju da statistika vodi samo jednom zaključku.
– Gore je nego što je bilo. Zabrinutiji smo nego što smo bili – izjavio je predsednik SNV-a Milorad Pupovac.
Istoričar Milan Gulić ocenjuje da je gotovo svako ispoljavanje srpskog identiteta u Hrvatskoj danas pod pritiskom i da se od srpske zajednice očekuje da postane nevidljiva.
– Čini se da sve što srpska zajednica radi može biti predstavljeno kao problem. Kao da se od Srba očekuje da postanu nevidljivi – naveo je Gulić.
Posebnu zabrinutost izaziva činjenica da je proustaška retorika sve prisutnija u javnom prostoru. Poklič „Za dom spremni“ tokom prošle godine pomenut je u više od dve hiljade tekstova na hrvatskim portalima, a svaki četvrti put u pozitivnom kontekstu.
Pupovac upozorava da ono što je danas pretnja Srbima sutra može postati pretnja čitavom hrvatskom društvu.
– Sve forme ekstremnih politika, uključujući pozivanje na ustašku retoriku, predstavljaju opasnost za mir i odnose u regionu – istakao je on.
Koliko situacija može biti ozbiljna pokazuje i slučaj članova navijačke grupe Torcida, koji su uhapšeni zbog sumnje da su planirali organizovani napad na sezonske radnike iz Srbije.
Istoričar Milan Gulić posebno upozorava da su među osumnjičenima bili mladi ljudi koji su rođeni godinama nakon završetka ratova devedesetih.
– Reč je o generacijama koje rat nisu ni doživele, što pokazuje koliko se ratne traume duboko prenose na mlađe generacije – objašnjava Gulić.
Dodatni problem predstavlja blag odnos pravosuđa prema počiniocima. Tako je splitski sud osumnjičene navijače pustio da se brane sa slobode do konačne odluke.
Kao pozitivan primer navodi se slučaj iz Zadra, gde su dvojica mladića kažnjena sa po 700 evra zbog javnog isticanja nacističkog pozdrava, prenosi RTS.
