Hiljade Beograđana i turista svakodnevno prolaze Terazijama, jednom od najprometnijih tačaka prestonice. Među zgradama, prodavnicama, hotelima i gradskom vrevom nalazi se spomenik pored kojeg mnogi prođu ne znajući kakvu potresnu priču čuva.
Reč je o Spomeniku obešenim rodoljubima, podignutom u znak sećanja na petoricu pripadnika pokreta otpora koje su nacističke okupacione vlasti ubile u avgustu 1941. godine.
Polaganjem venaca kod spomenika danas je obeležena 85. godišnjica ovog zločina.
Petorica rodoljuba ubijena, a tela izložena na Terazijama
Na današnji dan, 17. avgusta 1941. godine, petorica rodoljuba optužena su za pružanje otpora okupatoru.
Likvidirani su u dvorištu zgrade nemačkog Gestapoa, ali se zločin tu nije završio.
Njihova beživotna tela odneta su na Terazije i ostavljena da danima vise na stubovima javne rasvete, pred očima stanovnika Beograda.
Bio je to brutalan pokušaj okupacionih vlasti da zastraše građane i pošalju poruku šta čeka svakoga ko pruži otpor.
Ko su bili ljudi kojima je spomenik posvećen?
Žrtve su bili ljudi različitih godina i zanimanja.
Stradali su učenik Milorad Pokrajac, krojački radnik Jovan Janković, obućar Svetislav Milin, zemljoradnik iz okoline Sopota Velimir Jovanović i Ratko Jević, zemljoradnik i borac Kosmajskog partizanskog odreda.
Njihova imena ostala su zauvek vezana za jedan od najpotresnijih prizora iz okupiranog Beograda.
Spomenik podignut četiri decenije kasnije
Više od četiri decenije nakon njihovog stradanja, Beograd je odlučio da na Terazijama trajno sačuva sećanje na petoricu ubijenih rodoljuba.
Grad Beograd je 1983. godine podigao Spomenik obešenim rodoljubima, delo akademskog vajara Nikole Jankovića.
Danas spomenik stoji na mestu kojim svakodnevno prolaze generacije Beograđana, ali njegova priča lako može da ostane neprimećena u užurbanom centru grada.
Zato 17. avgust svake godine ponovo podseća šta se na Terazijama dogodilo 1941. godine i kome je posvećen spomenik pored kojeg mnogi prolaze gotovo svakog dana.
