Iako van Kine relativno mali broj ljudi zna za njega, kineski Guangdžou prema pojedinim procenama mogao bi da bude najveći grad na svetu, sa čak 73 miliona stanovnika.
Ipak, odgovor na pitanje koji je grad najveći na planeti nije nimalo jednostavan. Sve zavisi od toga šta se podrazumeva pod pojmom grada — administrativna teritorija, urbano područje, metropolitanska zona ili ogromna mreža povezanih naselja.
Prema podacima Enciklopedije Britanike, upravo je Guangdžou, glavni grad kineske provincije Guangdong, najnaseljenije urbano područje na svetu.
Grad na delti Biserne reke
Guangdžou se nalazi u blizini delte Biserne reke, oko 145 kilometara od Južnog kineskog mora. Zahvaljujući strateškom položaju, vekovima je bio jedno od najvažnijih trgovačkih središta Kine i važna tačka kontakta sa stranim kulturama još od 3. veka.
Uprkos ogromnoj veličini i ekonomskom značaju, van Kine ga uglavnom poznaju tek ljubitelji geografije, dok bi ga retko ko spontano naveo kao najveći grad na svetu.
Grad poznat i kao Kanton
Guangdžou je dugo bio poznat pod nazivom Kanton, po kojem je ime dobila i čuvena kantonska kuhinja — jedna od najpoznatijih kineskih gastronomskih tradicija.
Grad se smatra jednim od kulinarskih centara Kine, posebno zahvaljujući dim sum specijalitetima, malim jelima koja se tradicionalno služe uz čaj.
U Guangdžouu se i danas široko koristi kantonski dijalekt, iako je zvanični jezik mandarinski kineski. Upravo je taj dijalekt decenijama imao veliki uticaj na pop kulturu južne Kine, uključujući filmove i muziku iz Hong Konga.
Grad trgovine i nebodera
Guangdžou je poznat i po Kantonskom sajmu, najvećem kineskom sajmu uvoza i izvoza, koji se održava još od 1957. godine. Zahvaljujući njemu, grad i danas ima ključnu ulogu u globalnoj trgovini.
Jedan od najprepoznatljivijih simbola grada je Canton Tower, toranj visok 604 metra koji dominira panoramom Guangdžoua.
Posebno impresivno izgleda noću, kada obala Biserne reke svetli u neonskim bojama. Grad je ujedno i jedan od infrastrukturno najrazvijenijih u Kini, sa ogromnim metro sistemom i velikim brojem nebodera.
Tradicija i istorija u modernom megagradu
Posebno mesto u Guangdžouu zauzima Chen Clan Academy, raskošan kompleks iz 19. veka koji danas služi kao muzej tradicionalne kineske umetnosti.
Poznat je po bogatim drvenim i kamenim rezbarijama i smatra se jednim od najlepših primera tradicionalne arhitekture južne Kine.
Zanimljivo je i da Guangdžou ima jednu od najstarijih muslimanskih zajednica u Kini. Istorijski izvori navode da je tamo još u 7. veku izgrađena džamija Huaisheng, jedna od najstarijih džamija u zemlji.
Kako megagradovi menjaju pojam grada
Guangdžou je jedan od najboljih primera modernih urbanih područja koja se više ne mogu posmatrati samo kroz administrativne granice.
Takvi megagradovi postaju ogromne povezane celine u kojima se prepliću stanovanje, industrija, trgovina, saobraćaj i svakodnevni život miliona ljudi.
U savremenoj urbanizaciji sve češće se govori o megagradovima, odnosno metropolitanskim područjima sa više od deset miliona stanovnika. Danas ih ima gotovo na svim kontinentima osim Australije i Antarktika, a karakterišu ih ogromna površina i izuzetno složeni društveni i infrastrukturni sistemi.
Prema izveštaju Ujedinjenih nacija iz 2018. godine, u svetu postoje 33 megagrada, a u njima živi približno osmina ukupnog urbanog stanovništva planete. Procene pokazuju da bi do 2030. godine njihov broj mogao porasti na 43.
Najveći među njima, sa više od 20 miliona stanovnika, često se nazivaju hipergradovima ili metagradovima. Upravo takvi gradovi, među kojima se izdvaja i Guangdžou, pokazuju koliko se pojam grada promenio u 21. veku.
Grad danas više nije samo jasno omeđen prostor na mapi, već složen organizam koji povezuje milione ljudi, naselja, saobraćajnice i ekonomske tokove.
