Narodna banka Kine predstavila je novi okvir za e-CNY, kinesku digitalnu valutu centralne banke, kojim digitalni juan dobija karakteristike bliže bankarskom depozitu nego klasičnoj digitalnoj gotovini.
Digitalni juan dobija kamatu
Jedna od najvažnijih promena jeste mogućnost obračuna kamate na sredstva koja se nalaze u digitalnim novčanicima.
Time digitalni juan postaje privlačniji korisnicima koji žele da novac ne samo troše, već i čuvaju u digitalnom obliku.
Ovaj potez predstavlja prelazak e-CNY iz prve faze razvoja, u kojoj je služio uglavnom kao digitalna verzija gotovine, u novu fazu u kojoj postaje deo šire bankarske i platne infrastrukture.
Prema podacima Narodne banke Kine, do kraja novembra 2025. godine digitalnim juanom obavljeno je 3,48 milijardi transakcija ukupne vrednosti 16,7 biliona juana, odnosno oko 2,37 biliona dolara.
Širenje mreže i nove banke
Peking istovremeno proširuje mrežu institucija koje podržavaju digitalni juan.
U sistem bi trebalo da bude uključeno još 12 finansijskih institucija, među kojima su Shanghai Pudong Development Bank i China Everbright Bank.
Cilj je da digitalni juan postane vidljiviji u svakodnevnim plaćanjima, javnoj potrošnji, trgovini i međunarodnim transakcijama, piše „Investitor.me“.
Više od tehnološkog projekta
Digitalni juan nije samo pitanje tehnologije.
On predstavlja deo šire kineske strategije izgradnje alternativnih finansijskih kanala u svetu u kojem međunarodna plaćanja i dalje dominantno zavise od dolara i sistema SWIFT.
Kina već godinama razvija projekte koji bi omogućili međunarodna poravnanja izvan tradicionalnog modela korespondentskog bankarstva.
Jedan od najznačajnijih projekata je mBridge, platforma koja povezuje digitalne valute centralnih banaka i omogućava brža i jeftinija prekogranična plaćanja.
Interesovanje za ovakve sisteme dodatno je poraslo nakon što su SAD i saveznici 2022. godine zamrzli oko 300 milijardi dolara deviznih rezervi ruske centralne banke.
Kina i SAD grade dva različita modela
Dok Kina razvija državnu digitalnu valutu centralne banke, Sjedinjene Američke Države sve više podržavaju razvoj privatnih stablecoina vezanih za dolar.
Tako se formiraju dva različita modela digitalnog novca.
Kineski model oslanja se na centralnu banku i državnu infrastrukturu, dok američki favorizuje privatne kompanije i tržišno rešenje zasnovano na globalnoj ulozi dolara.
Može li digitalni juan da ugrozi dolar?
Za sada analitičari smatraju da je odgovor negativan.
Iako digitalni juan Kini daje snažnije instrumente za razvoj alternativnih platnih kanala, on ne rešava ključne prepreke internacionalizaciji kineske valute.
Renminbi i dalje nije potpuno konvertibilan, kinesko tržište kapitala ostaje pod značajnim regulatornim ograničenjima, a poverenje međunarodnih investitora i dalje je znatno veće u američko finansijsko tržište.
Dodatnu snagu dolaru daju ogromno tržište američkih državnih obveznica, visoka likvidnost i njegova uloga globalne rezervne valute.
Zbog toga stručnjaci ocenjuju da digitalni juan trenutno predstavlja pre svega strateški alat za jačanje kineske finansijske nezavisnosti, a ne neposrednu pretnju globalnoj dominaciji dolara.
Pravi test za e-CNY biće trenutak kada prekogranična plaćanja digitalnim juanom pređu iz pilot-projekata u svakodnevnu međunarodnu trgovinsku praksu. Tek tada će biti jasnije da li Kina gradi moderniji domaći platni sistem ili ozbiljnog rivala postojećem finansijskom poretku.
Za najnovije biznis vesti iz Srbije i sveta, pratite nas na Tiktoku, Fejsbuku i na našoj Instagram stranici.
